

D4351

།[་]@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཤཔྡ་ཤཱསྟྲ། བོད་སྐད་དུ། སྒྲའི་བསྟན་བཅོས། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་ཞེས་པ་ནི་སྤྱིར་གང་ཡིན་པ་ལུང་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཡང་། འདི་སྐད་ཀུན་གསལ བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་གཞིའམ་གནས་ན་བསླབ་པའམ། ཚིག་གམ་དོན་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་པའོ། །བརྒྱད་ནི་བྱེད་པའི་གནས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་བྱེད་པའི་གནས་ནི་བྱ་བ་གཅིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གནས་སོ། །བསྡུ་བའི་གནས་ནི་ཚིག་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་སྡུད་པའི་སྒོའི་གནས་ སོ།།བསྒྱུར་བའི་གནས་ནི་སྐད་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བའི་སྒྲའི་གནས་སོ། དྲང་བའི་གནས་ནི་གཞན་གཅོད་ཅིང་བྱེ་བྲག་པའི་སྒྲའི་གནས་སོ། །འཇུག་པའི་གནས་ནི་ཡི་གེ་འཇུག་པའི་གཞི་དང་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་སྟོན་པའི་སྒྲའི་གནས་སོ། །རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་གནས་ནི་སྒྲ་གཅིག་སྒྲ་ ཀུན་དུ་བསྒྱུར་དུ་བཏུབ་པ་དང་།སྒྲ་གཅིག་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་ཏུ་རུང་བའི་ཕྱིར་སྟོན་པའི་སྒྲའི་གནས་སོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ནི་སྐྱེས་བུའི་ནུས་པ་སྟོན་པའི་སྒྲའི་གནས་སོ། །དངོས་པོའི་གནས་ནི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་གཙོ་བོ་སྟོན་པའི་སྒྲའི་གནས་སོ། །དེ་ལ་བྱེད་པའི་གནས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་ངོ་བོ་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལ་བྱེད་པའི་གནས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བྱེད་པའི་ཚིག་བརྒྱད་ཀྱིས་བྱ་བ་གཅིག་སྒྲུབ་པ་སྟོན་པ་ནི་བྱེད་པའི་ཚིག་བརྒྱད་ཀྱི་ལུགས་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་པའི་ཚིག་དྲུག་དང་བཞིས་བྱ་བ་རེ་རེ་སྟོན་པ་ཡང་བྱེད་པའི་ཚིག་དྲུག་གི་ལུགས་དང་བཞིའི་ལུགས་ ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཚིག་བརྒྱད་ནི་གང་བྱེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་ལ་གང་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་དང་པོའི་བྱེད་པའི་དངོས་པོའམ་དོན་ཙམ་གྱི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འབྲས་ཆན་འཚེད་པའི་བྱེད་པ་པོ་ལྷ་སྦྱིན་ཡིན་པ་དང་འདྲ་བར་ཉོན་མོངས་སྐྱེད་པའི་བྱེད་པ་པོ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་པ་ དང་།ལམ་སྐྱེ་བའི་བྱེད་བ་པོ་ཆོས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་ལྟ་བ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་བྱེད་པ་པོ་འདུ་བྱེད་སེམས་པ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་ནི་དངོས་པོ་ངོ་བོའི་ཚིག་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་ན་གང་འཚེད་པར་བྱེད་ན་འབྲས་ཆན་འཚེད་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བར་གང་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལམ་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེས་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཙམ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དང་པོའི་ཚིག་ཅེས་བྱའོ།།གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་ལྷ་སྦྱིན་ནི་འབྲས་ཆན་འཚེད་པར་བྱེད་པ་པོ་དམིགས་འཛིན་པའམ། ཡང་ན་གང་ཞིག་ལ་འཚེད་པར་བྱེད་ན་འབྲས་ཆན་ལ་འཚེད་པར་བྱེད་ཅེས་ལས་ཀྱི་ དམིགས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའམ།ཉོན་མོངས་ལ་བྱེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཉིས་པ་དམིགས་འཛིན་པའི་ཚིག་ཅེས་བྱའོ། །གང་གིས་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་དཔེར་ན་མེས་འཚེད་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བས་མ་རིག་པས་ཉོན་མོངས་ པ་དང་དད་པས་ལམ་དང་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ནི་གསུམ་པ་བྱེད་པའི་ཚིག་ཅེས་བྱའོ།།གང་གི་ཕྱིར་བྱེད་ཅེས་པ་ནི། དཔེར་ན་ཆོས་སྟོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབྲས་འཚེད་པ་དང་འདྲ་བར་ཕུང་པོའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་ཕྱིར་ལས་དང་ཡུལ་ལ་མི་དམིགས་བར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བར་བྱེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ནི་བཞི་པ་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ཚིག་ཅེས་བྱའོ།

印度语称为'声明论'，藏语称为'声的论典'。顶礼一切智者。
'语法'一词虽然通常指示例说明，但这里是指能清楚阐明语言的论典。其基础或处所是学习、词语或义理之处。
八处是作用处等，其中作用处是完成一个行为的处所。集合处是具有词义的词语集合之门的处所。转变处是语根和词形变化的声音处所。引导处是区分其他并表示特殊声音的处所。趋入处是字母趋入的基础以及表示符号和名言的声音处所。分别处是为了能将一个声音转变为所有声音，以及一个声音可以适用于一切义理而说明的声音处所。方位处是表示人的能力的声音处所。事物处是表示义理的本质或主要的声音处所。
为了说明作用处的分类和本质，所以说'其中作用处'等。八种作用词表示完成一个行为是八种作用词的规则。同样，六种作用词和四种作用词各自表示一个行为也是六种作用词的规则和四种规则。
其中八词是'何作'等。'何作'是第一个作用的事物或仅仅是义理的词语。例如，就像煮饭的作者是天授一样，烦恼生起的作者是非理作意，道生起的作者是对法因果的信解见，识生起的作者是行思，这些称为事物本质的词语。或者，就像'煮什么则煮饭'一样，'生起什么则生起烦恼、道和识'这样仅仅表示义理本质的是第一词。
'由何'是指如天授是煮饭的作者这样确定对象，或者'在何物上煮则在饭上煮'这样确定业处，如同非理是生起烦恼等的，或'对烦恼而作'等，这称为第二确定对象的词语。
'以何作'是如同以火煮一样，以无明生烦恼，以信心生道，以缘生识这样的称为第三作用词。
'为何作'是如同为了说法而煮饭一样，为了蕴而有烦恼，为了功德而有业，为了不缘境而生识这样的称为第四目的词。

།གང་ལས་བྱེད་ཅེས་པ་ནི། དཔེར་ན་འབྲས་ལས་འབྲས་ཆན་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བར་ཡུལ་ལ་གཡེང་བ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་ལས་ལམ་དང་། རྒྱུ་མཐུན་པའི་བག་ ཆགས་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལྔ་པ་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ཚིག་ཅེས་བྱའོ།།གང་གི་བྱེད་ཅེས་པ་ནི། དཔེར་ན་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་འཚེད་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བར་འཁོར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་དང་། མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་ཅེས་བ་ལྟ་བུ་ནི་དྲུག་པ་ འབྲེལ་པའི་ཚིག་ཅེས་བྱའོ།།གང་ན་བྱེད་ཅེས་པ་ནི། དཔེར་ན་ཚང་བང་ན་འཚེད་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བར་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལ་གནས་ཏེ་སྐྱེ་བ་དང་། ལམ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལ་གནས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་ནི་བདུན་པ་གནས་གཞིའི་ཚིག་ཅེས་བྱའོ། །གང་ཞེས་བྱ་བ་ བྱེད་ཅེས་པ་ནི།དཔེར་ན་འབྲས་ཆན་ནི་དོན་གྱི་གཞི་ལ་ཐ་སྙད་འབྲས་ཆན་ཞེས་མིང་དུ་བཏགས་པ་དང་འདྲ་བར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལམ་ལ་སོགས་པ་མིང་གདགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བརྒྱད་པ་གདགས་པའི་ཚིག་ཅེས་བྱའོ། །བྱེད་པའི་ ཚིག་དྲུག་གི་ལུགས་ནི་ལྷ་སྦྱིན་འབྲས་ཆན་འཚེད་པ་དང་།མཆོད་སྦྱིན་ཤིང་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་པོ་བྱེད་པ་བསྒྱུར་བའམ་ངོ་བོ་ཙམ་སྟོན་པའི་ཚིག་གོ། །གང་ལ་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་གཉིས་པ་ལས་ཀྱི་ཚིག་སྟེ། ལས་སུ་བྱ་བ་གང་ཞིག་ལས་བྱེད་པ་གཞན་ཞིག་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤིང་ ལ་བྱེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ།།གང་གིས་བྱེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ནི་གསུམ་པ་བྱེད་པའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ་སྟ་རེས་བྱེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གང་གི་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་བཞི་པ་དགོས་ཆེད་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་ཏེ་ཀ་བའི་ཕྱིར་བྱེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གང་ལས་བྱེད་པ་ནི་ལྔ་པ་རྒྱུའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ་ཤིང་ལས་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ དག་ཀྱང་བྱེད་པའི་དུས་ན་ལས་ཡིན་ལ།བྱ་བ་དང་སྦྱར་ན་རྒྱུ་ཡིན། བྱས་པ་ནི་དགོས་ཆེད་ཡིན་ནོ། །གང་ན་བྱེད་ཅེས་པ་ནི། དྲུག་པ་གནས་གཞིའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དབུས་ན་བྱེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ། །བྱེད་པའི་ཚིག་བཞིའི་ལུགས་ནི། གང་བྱེད་ཅེས་ལ་ནི་བྱེད་པ་པོའམ་དོན་ཙམ་གྱི་ཚིག་གོ། ། གང་ལས་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་གཉིས་པ་ལས་ཀྱི་ཚིག་གོ། །གང་གིས་བྱད་ཅེས་པ་ནི་གསུམ་པ་བྱེད་པ་པོའི་ཚིག་གོ། །གང་ན་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་བཞི་པ་གཞིའི་ཚིག་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ངོ་བོ་བརྒྱད་པ་དང་མཐུན་ཏེ་གྲངས་ཀྱིས་ཕྱེ་བའི་ཐ་དད་པའི་ལུགས་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་སྐད་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་བསྒྱུར བའི་ལུགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཏི་དནྟའི་ལུགས་ཡིན་ཏེ། བྱ་བ་གཅིག་ལ་ཚང་བར་སྦྱོར་གྱི། ངོ་བོ་གཅིག་གི་སྒྲ་ལ་མི་སྦྱོར་བས་བི་བྷཀྟ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། བི་བྷཀྟ་འོག་ནས་འཆད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱེད་པའི་གནས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ནར་ དྲང་བའི་ཡན་ལག་ཡིན་ནོ།།བསྡུ་བའི་གནས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་ངོ་བོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བསྡུ་བའི་གནས་ནི་བརྒྱད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་འབྲུ་མང་པོ་པ་ནི་དབྱེ་བའི་གནས་སོ། །དེ་ལ་ཚིག་འབྲུ་གཉིས་དོན་གཞན་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་བ་ཁྲ་མོ་ཅན་ལྟ་བུ་ དང་།བ་དང་ཁྲ་མོ་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་གི་དོན་གྱི་བདག་པོ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་དབྱེ་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། དེ་ལ་རང་གི་མིང་དང་ལྡན་པ་ནི། སྐྱེས་བུ་རྟ་ཅན་ལྟ་བུ་རང་གི་མིང་སྐྱེས་བུ་དང་རྟ་གཉིས་ཀྱི་དོན་མིང་ཅན་གྱི་བདག་པོ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ།

'由何而作'是指，例如如同由稻谷制成熟饭一样，由境生烦恼，由三慧生道，由等流习气生识等，这称为第五源生词。
'为谁而作'是指，例如如同为祭祀而煮一样，为轮回烦恼，为圣道，为眼等识等，这称为第六关系词。
'于何处作'是指，例如如同在厨房中煮一样，一切烦恼依止取蕴而生，道依止无漏蕴而生等，这称为第七处所词。
'何者'即'作'是指，例如熟饭是在事物基础上安立熟饭之名一样，在诸法事物的基础上安立烦恼、识、道等一切名称，这称为第八假立词。
六种作用词的体系是：如提婆煮饭、耶若那伐木等，首先表示作用的转变或本体的词。
'对何作'是第二业用词，即对某一对象作为所作对境而作，如'对木作'等。
'以何作'是第三作用词，如'以斧作'等。
'为何作'是第四目的词，如'为柱子作'等。
'从何作'是第五因词，如'从木作'等。
这些在作用时是业，与所作相连是因，已作是目的。
'于何作'是第六处所词，如'于中土作'等。
四种作用词的体系是：'何作'是作者或仅表义词。
'从何作'是第二业用词。
'以何作'是第三作者词。
'于何作'是第四基础词，这些也与第八相符，是以数目区分的不同体系。
这些是语根变化的体系，即提檀多的体系，是对一个动作完整运用，而不是对一个本体的声音运用，如同毗跋克底，毗跋克底如下文所说。
为何称为作用处？因为是极为成办作用的支分。
为显示总集处的分类和本体，说'总集处有八'等。其中复合词是分类处。
其中'二字词转为他义'是指，例如如'有斑纹的牛'，以及牛和斑纹二词的义主等。
其分类有三：其中具自名是指，如'有马的人'等，自名人和马二者的义主等。

།གཞན་གྱི་མིང་དང་ལྡན་པ་ནི་མདའ་གཞུ་ཅན་ལྟ་བུ་ ཕྱོགས་ཀྱི་མིང་དང་ལྡན་པ་ནི།ཤར་དང་ལྷོའི་བར་ལ་ཤར་ལྷོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཚིག་མང་པོ་དོན་གཞན་ལ་འཇུག་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། དེ་ལ་གྲངས་ཙམ་དང་ལྡན་པ་ནི། བཅུ་དང་ཉེ་བ་ནི་ཉེ་བར་བཅུ་པ་ཞེས་པའམ། ཡང་ན་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ལྟ་བུའོ། །གྲངས་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི། ཕྱོགས་གང་ ན་མེ་ཏོག་པདྨ་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་ནི་མེ་ཏོག་པདྨ་མང་པོ་ཅན་ནམ།སྐྱེས་བུ་གང་ལ་ལེགས་པའི་ཡོན་ཏན་མང་པོ་ཡོད་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཅན་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཅིག་ལ་བརྟེན་པས་འགྲུབ་པ་ནི། གང་དང་གང་དག་ལ་གཅིག་ལ་གཅིག་ཕན་ཚུན་གནོད་པ་སྒྲུབ་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ལྷ་སྦྱིན་ སྟོབས་འགྱེད་པ་ཅན་ཞེས་མཚུངས་པ་ཐོབ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།།སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཕྱེ་བས་དྲུག་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པའི་ཚིག་དྲུག་གིས་བསྒྱུར་ན་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། །དྲང་བའི་གནས་[(]གྱི་[,]ཀྱི་[)]མུ་བཞིས་ཕྱེ་ན་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཡིན་ནོ། །མུ་བཞི་ནི་གཞི་མཐུན་པ་གཉིས། གཞི་ཐ་དད་པ་ གཉིས་སོ།།དེ་ལ་གཞི་མཐུན་པ་ནི་ལྷ་སྦྱིན་རྣ་བ་འཕྱང་བ་ཅན་ནམ། སྐྱེས་བུ་ལུས་ལེགས་པ་ཅན་ལྟ་བུ་ཐམས་ཅད་མཐུན་པའམ། སྐྱེས་བུ་རྐང་ལག་ཅན་ལྟ་བུ་ཚིག་དོན་རྐང་པ་དང་ལག་པ་ནི་ཐ་དད་པ་ཡིས་བསྟན་པའི་ལྡན་པས་ནི་མཐུན་པ་གཉིས་སོ། །གཉིས་ཐ་ དད་པ་ནི་མདའ་གཞུ་དང་སྐྱེས་བུ་ཐ་དད་པ་དང་བ་ཁྲ་མོ་ཅན་ལྟ་བུ་བ་དང་ཁྲ་མོ་གཉིས་ངོ་བོ་མཐུན་ལ་ལྡན་པ་དང་ཐ་དད་པ་གཉིས་སོ།།དེས་ཀུན་མཐུན་པ་དང་ཀུན་མི་མཐུན་པ་དང་འབྲུ་མང་པོ་པ་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་དང་། འབྲུ་མང་པོ་ཐ་དད་པ་དང་། མཐུན་པའི་གཞི་ཡིན་ནོ། །བྱེད་ཚིག་དྲུག་གི་ལས་ དང་བྱེད་པ་དང་།ཆེད་དང་། རྒྱུ་དང་། འབྲེལ་པ་དང་། གཞིའི་ཚིག་གོ། །དེ་རྣམས་ནི་ཚིག་འབྲུ་གཞན་གྱིས་དོན་གཞན་སྟོན་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་གི་ཚིག་གི་དོན་གྱིས་བསྟན་པར་བྱ་བ་གཞན་སྟོན་པས་རང་གི་ཚིག་གི་དོན་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ། །མདོར་བསྡུ་ བ་ནི་ལྔ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་བསྡུ་བ་ལྔ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་གཉིས་ཀྱིས་མདོར་བསྡུ་བ་ནི་ཕ་དང་མ་ཞེས་ཟླས་དབྱེ་བའི་ཚིག་སྡུད་པ་ལྟ་བུའོ། །རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་མདོར་བསྡུ་བ་ནི་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ཞེས་ཟླས་དབྱེ་བའི་ཚིག་སྡུད་པ་ལྟ་བུའོ། །གཞན་གྱིས་དོན་བསྡུས་པ་ནི། རྟ་ཁྲ་བོ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྟ་ཁྲ་ཅན་ཞེས་གཞན་གྱི་ཚིག་གི་དོན་བསྡུ་བ་ལྟ་བུའོ། །བྱེད་པའི་ཚིག་དྲུག་གིས་མདོར་བསྡུས་པ་ནི་ལས་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བསྡུས་པ་སྟེ། ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ཆོས་སྤྱོད་ཅེས་ལས་ཀྱི་ཚིག་བསྡུས་པ་དང་། ཡོན་ཏན་གྱིས་འཐོབ་པ་ནི་ཡོན་ཏན་འཐོབ་ཅེས་བྱེད་པའི ཚིག་བསྡུས་པ་དང་།མཆོད་པའི་ཆེད་དུ་བཙུགས་པའི་སྡོང་པོ་ནི་མཆོད་སྡོང་ཞེས་ཆེད་ཀྱི་ཚིག་བསྡུས་པའོ། །ཤིང་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ནི་ཤིང་འབྲས་ཞེས་རྒྱུའི་ཚིག་བསྡུས་པ་དང་། ཟས་ཀྱི་བཅུད་ནི་ཟས་བཅུད་ཅེས་འབྲེལ་པའི་ཚིག་བསྡུས་པ་དང་། དཀའ་བ་ལ་གནས་པ་ནི་དཀའ་ གནས་ཞེས་གཞིའི་ཚིག་བསྡུས་པའོ།།ཁྱད་པར་གྱིས་མདོར་བསྡུས་པ་ནི་སྔོན་པོ་ཡང་དེ་ཉིད་ཨུཏྤ་ལ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པ་ནི་ཨུཏྤ་ལ་སྔོན་པོ་གཞན་སྤོང་བའི་ཚིག་མདོར་བསྡུས་པའོ། །དེ་རྣམས་ནི་མདོར་བསྡུས་པ་ཙམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་དོན་གྱིས་བསྡུས་པ་གཞན་ལས་ཀྱང་ ཕྱོགས་མཐུན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

具有他名的，如'持弓箭者'；具有方位名的，如东南方位之间称为'东南'等。多词入于他义者有三种：其中具有数量的，如'近十'或'一百零八'等。具有非数量的，如某处有许多莲花，称为'多莲花'，或某人具有诸多善德，称为'具圆满功德'等。依一而成就的，如彼此互相损害，例如'持力的天授'等相似获得。
以结合差别分类有六种，以六种作用词变化则成四十二种。以处所助词的四种情况分类则有一百六十八种。四种情况是：两种基础相同，两种基础不同。
其中基础相同的，如'天授垂耳者'或'身体美好者'等完全相同，或'人有手足者'等词义手脚虽不同但以具有表示相同的两种。两种不同的，如弓箭与人不同，以及'有花斑牛'等牛与花斑二者本性相同而具有与不同的两种。
由此有完全相同、完全不同、多字相同与不同、多字差别、相同的基础等。六种作用词是：业、作者、目的、因、关系、处所词。这些是以其他词表示其他义的结合，即以自身词义表示其他所表，故自身词义非主要之义。
略说有五种，即五种词的简略。其中以二简略的，如'父母'等分别词的简略。以类别简略的，如'地水火风'等分别词的简略。以他义简略的，如'有花斑马'简略为'花斑马'等他词义的简略。
以六种作用词简略的，即业等词的简略，如'行持正法'简略为'行法'是业词简略，'以功德获得'简略为'得功德'是作者词简略，'为供养而立的柱子'简略为'供柱'是目的词简略。'从树生的果实'简略为'树果'是因词简略，'食物的精华'简略为'食精'是关系词简略，'住于苦行'简略为'苦住'是处所词简略。
以特殊简略的，如青色即是青莲花，是舍弃其他的词简略。这些是仅仅简略的结合，即词义简略也与其他相顺。

།བྱེ་བྲག་བསྡུ་བ་ནི་གཉིས་ཏེ། དེ་ལ་ཚིག་སྔ་མ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི། སྔོན་པོ་ཉིད་ཨུཏྤ་ལ་ཞེས་པ་སྔ་མའི་ཚིག་གི་དོན་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་ཕྱི་མ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི། ཨུཏྤ་ལ་ཉིད་སྔོན་པོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཕྱི་མའི་ཚིག་གི་དོན་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྟོན་པ་ཡིན་ ནོ།།དེ་དག་ནི་དངོས་པོ་ཀུན་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་བསྡུས་པ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི། སྤྱི་ཙམ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་ལ། བྱེ་བྲག་ནི་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་དག་ལ་སྤྱིར་བྱེ་བྲག་བསྡུས་པས། བྱེ་བྲག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་སེལ་བར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་བསྡུ་བ་ནི་བཞི་སྟེ། དེ་ལ་འབྲེལ་པའི་ ཡན་ལག་བསྡུ་བ་ནི་གཙོ་བོ་ལ་འབྲེལ་པའི་ཡན་ལག་བསྡུ་སྟེ།ལུས་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་ལ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གོ་རིམས་ཀྱི་ཡན་ལག་བསྡུ་བ་ནི། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ཞེས་པའམ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དོན་གྱི་ཡན་ལག་བསྡུ་བ་ནི། དོན་གྱི་དབང་གིས་གཙོ་བོའམ། སྐབས་ཀྱི་དབང་གིས་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཡན་ལག་བསྡུ་བ་སྟེ། ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུའམ། འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གྲགས་པའི་ཡན་ལག་བསྡུ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་པ་དང་བསྟན་བཅོས་ལ་གྲགས་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན ལ་གྲགས་པ་ནི།ཀ་བ་དང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་གྲགས་པ་ཙམ་གྱི་ས་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་སོ། །བསྟན་བཅོས་ལ་གྲགས་པ་ནི། ལས་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པའི་ཚིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གྲགས་པ་ཙམ་གྱིས་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ཡན་ལག་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམས་དངོས་པོ་ཀུན་གཙོ་བོ་དང་ཡན་ལག་དང་ ལྡན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི།རྣམ་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་གཙོ་བོ་དང་ཡན་ལག་ལྡན་པས་སོ། །གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པས་ཞེས་པ་ནི་གཙོ་བོའི་རྗེས་སུ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་ཡན་ལག་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞི་བསྡུ་བ་ནི་གཉིས་ཏེ། དེ་ལ་རིགས་བསལ་བའི་བསྡུ་བ་ནི། རིགས་མི་མཐུན་པ་ཙམ་སེལ་བའི་རྗེས་སུ་ཀུན་སྡུད་ པའི་ཚིག་སྨོས་པ་སྟེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ཆོས་མཐའ་དག་དང་ཟད་པར་ལ་སོགས་པའོ། །རིགས་མ་བསལ་བའི་བསྡུ་བ་ནི་མ་ལུས་པ་ལ་སྙེགས་པའི་ཚིག་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཟད་པར་ཀུན་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀུན་སྡུད་པ་ཙམ་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་སྒྲ་གཉིས་ ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀུན་སྡུད་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ།།གཞི་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བ་ནི་གཉིས་ཏེ། དེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའི་བསྡུ་བ་ནི། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །སོ་སོ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ནི་བདག་མེད་པར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་དག་ནི་གཞི་བསྡུ་བའི་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ལས་ཞེས་པ་ནི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཅེས་གཞི་བསྡུ་བའི་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ལས་མི་རྟག་གོ་ཞེས་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །སྐྱེས་བུའི་བསྡུ་བ་ནི་གསུམ་མོ། །ལས་འཛིན་པའི་བསྡུ་བ་ནི། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་འགའ་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་དང ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་དུ་ཡང་འགྱུར་བ་སྟེ་ཨུཏྤ་ལ་ཡང་དེ།སྔོན་པོ་ཡང་དེ་ཡིན་པས་ཨུཏྤ་ལ་སྔོན་པོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་སེལ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ནི། ཁོང་དུ་ཆུད་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་གང་ལ་ཡོད་པ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་ཉིད་ ནི་འདི་གཞི་ཡིན་ལ།དེ་འཛིན་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ།

差别摄有二种，其中前词差别相应是：'青莲花'这样前词的意义表示差别。后词差别相应是：'莲花是青色'这样后词的意义表示差别。这些是因为一切事物具有共相和别相，所以是差别摄，也就是说，仅仅了解共相而未了解差别的情况下，以共相摄差别，能够消除对差别的疑惑。
支分摄有四种，其中关联的支分摄是摄取与主要相关的支分，如'身等五根'。次第的支分摄是如'眼等根'或'布施等波罗蜜'。义的支分摄是依义力或依场合力为主要的支分摄，如'般若等波罗蜜'或'轮等七宝'。名闻的支分摄有世间名闻和论典名闻两种，其中世间名闻如'柱子和瓶子等名言'，仅以名闻为主。论典名闻如'业等作用词'等，仅以名闻为主而成为支分摄。
这些是因为一切事物具有主要和支分，即通过四种方式具有主要和支分。'主要等'是指在主要之后以等字摄取适当的支分。
基摄有二种，其中类别遮除的摄是仅遮除异类后说摄一切的词，如'一切法'、'法尽'、'遍'等。类别未遮除的摄是趋向无余的词，如'一切'、'遍'、'皆'等。这些是通过这两种方式仅作摄一切的相应，即一切法的事物通过两种声音方式摄一切的词。
归一基摄有二种，其中归为一类的摄是如'一切有为法归为无常一类'。各别归为一类是如'有为法和无为法归为无我一类'。这些是从基摄方面而言，即如'一切有为'作为基摄方面而'无常'归为一相的相应。
补特伽罗摄有三种。业执摄是诸法的某一自性成为差别所依和差别对境，如'莲花是彼，青色是彼，故莲花是青色'，这是消除对差别所依的疑惑，即如是了知差别法而未了知差别所依何者具有时的相应。业即是此所依，执持彼即是主要。

།ལས་དང་གཙོ་བོ་གཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པས་ཡན་ལག་གཙོ་བོའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་ཀྱང་དེའི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་ནོ། །བ་གཉིས་པའི་བསྡུ་བ་ནི། མཚམས་སྦྱོར་བ་ལ་བསྡུས་པའི་དོན་དང་། རྣམ་གྲངས་ཡོད་པ་སྟེ། ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དང་། ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ གྲངས་ཡོད་པའི་ཚིག་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཞེས་ཚིག་གཉིས་བསྡུ་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ།།བྱེད་པའི་ཚིག་གི་བསྡུ་བ་ནི། དོན་ཙམ་གྱི་ཚིག་དང་། དབྱེ་བའི་ཚིག་དང་། ཆེད་གྱི་ཚིག་དང་། རྒྱུའི་ཚིག་དང་། འབྲེལ་པའི་ཚིག་དང་། གཞིའི་ཚིག་དང་། དགག་པའི་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་དང་པོ་བསྡུ་བ་ནི། དཔེར་ན་ཤིང་ཡན་ལག་རྒྱས་པ་ནི་ཤིང་རྒྱས་པ་ ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།།ལས་ལ་སོགས་པ་བསྡུ་བ་ནི་བྱེད་པའི་ཚིག་དྲུག་བསྡུ་བ་ལྟ་བུར་རིག་པར་བྱའོ། །དག་ག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འགེགས་པའི་ཚིག་སྟེ་མེད་པ་དང་མ་ཡིན་པར་རོ། །དེ་ལ་མེད་པའི་དགག་པ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་མེད་ཅེས་པའི་ཚིག་དོན་རྒྱལ་པོ་མེད་པ་ཉིད་དོན་ཡིན་པ་སྟེ། ཚིག་གི་གཞན་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་དོན་མ་ཡིན་ནོ། ། མེད་པ་དེ་ཡང་གཏན་མེད་པ་དང་། ཞིག་ནས་མེད་པ་ཉིད་ཁོན་ཡིན་གྱི་གཏན་མ་ཡིན་ནོ། །མ་ཡིན་པར་དགག་པ་ནི་ཚིག་གི་དོན་ཡོད་པ་ཞིག་སྟེ་དོན་ཡང་དགག་པ་ཡིན་པར་སྟོན་པ་དང་། ཞིག་ནས་མེད་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་པར་སྟོན་པ་དང་། ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། མི་འདྲ་བ་དང་དམན་བ་དག་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ དག་ཀུན་ཡན་ལག་གཙོ་བོར་སྟོན་པས་དེའི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་ནོ།།ཟླས་བསྡུ་བ་ནི་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་མཐུན་པར་བསྡུ་བ་ནི། མི་རྟག་པའི་ཟླས་སྡུག་བསྔལ་བསྡུ་བའོ། །མི་མཐུན་པའི་བསྡུ་བ་ནི། མི་རྟག་པའི་ཟླས་རྟགས་བསྡུ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་དག་གི་ནི་གཅིག་གི་ཟླས་གཅིག་ཤེས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། ཁ་ཅིག་ཏུ་ཟླ་ཉིད་སྡུད། ཁ་ཅིག་ཏུ་སྦྱོར་ བའི་ཚིག་སྡུད་དོ།།དེ་དག་གི་ཚིག་དང་དོན་སྡུད་པའི་ཕྱིར་བསྡུ་བའི་གནས་ཡིན་ནོ། །བསྒྱུར་བའི་གནས་ནི་གོ་སླའོ། །དྲང་བའི་གནས་ནི་མུ་བཞི་སྟེ། ཡིན་བ་དང་མ་ཡིན་པ་དང་། གཉི་ག་ཡིན་པ་དང་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་མུ་བཞིར་དྲང་བ་ལ་ཆོས་གཅིག་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་པ་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔེར་ན་མི་ལ་ བདེ་བའི་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་བདེ་བ་ཡིན་པར་འགྲུབ་པའོ།།ཤིན་ཏུ་བདེ་བའི་ཆོས་དགག་པའི་སྒོ་ནས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བདེ་བ་མང་བ་མ་ཡིན་པར་འགྲུབ་པོ། །དེ་གཉི་གའི་སྒོ་ནས་ནི་གཉི་ག་ཡིན་པ་འགྲུབ་པ་སྟེ་བདེ་བ་ཡོང་པའི་སྒོ་ནས་ནི་བདེ་བ་ཡང་ཡིན་ལ། མི་བདེ་བ་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་མི་བདེ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །མུ་བཞི་ལས་གཅིག་ཏུ་ དྲང་བ་ནི་གཉིས་སོ།།དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པ་དང་། མི་མ་ཡིན་ཞེས་ངོ་བོ་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་ཡིན་པས་སྔ་མ་ནི་ཁྱད་པར་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་ཡིན་པས་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡན་ནོ། །ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་དང་ལྡན་པ་ནི་མིའི་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བུའམ་ཨུཏྤ་ལ་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་ལ། ཁྱད་པར་གཞི་ཨུཏྤ་ལ་ཡིན་ལ། ཁྱད་ པར་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་།ཁྱད་པར་སྔོན་པོ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་ཨུཏྤལ་མ་ཡིན་བ་དང་། གཉི་ག་སྟེ་ཨུཏྤ་ལ་ཡང་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་སྔོན་པོ་ཡང་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་དང་། དེ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་བཞི་ལས་གཅིག་ཡིན་པའོ། །མུ་གསུམ་པ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་མ་ཡིན་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀར་པོ་ཡིན་ལ་ཁ་དོག་མ་ ཡིན་པ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།

由业和主要两者所决定，故支分是为主要。虽然本质无别，但它是其补特伽罗。
第二种合集是：在连接处有总摄之义和类别，即蕴之义和五之数，在有数目的词中，五蕴是两词合集的连接。
作用词的合集是：仅义之词、差别之词、目的之词、因之词、关系之词、基础之词和遮遣之词。
其中第一种合集，例如'树枝茂盛'即是'树茂盛'。
业等合集应知如六种作用词的合集。
所谓遮遣词，即是遮止之词，为无和非。
其中无的遮遣，例如'无王'这一词义是指无有国王，而不是词的其他含义。
这种无也包括永无和毁坏后无，而不仅仅是永无。
非的遮遣是词义中有所指，表示义也是遮遣，表示毁坏后确实无有，以及表示远离小等，不相似和低劣等。
这一切皆以支分为主要而显示，故是其补特伽罗。
对举合集有二：其中相顺合集，如以无常对举摄集苦。不相顺合集，如以无常对举摄集常。
这些是由一个对举了解另一个的连接，有些是摄集对举本身，有些是摄集连接词。
由于这些摄集词和义，故是合集处。
转变处容易理解。
引申处有四句：是、非、亦是亦非、非是非非。从这四句中对一事物引申，以成立一法门而成立是，例如对人成立乐法门而成立是乐。
以遮遣极乐法门而成立苦不是多乐。由这两者门而成立二俱，即由有乐门是乐，由有不乐门是不乐。
从四句中引申为一有二：其中具有本质之词即'非'和'非人'，由本质成立和遮遣，前者是差别成立和遮遣，故于一本质相应。
具有差别之词如'人之士夫'或'青莲花'，差别基础是莲花，差别非青，或差别是青而差别基础非莲花，或二者都是即是莲花也是青，或二者都不是这四者中之一。
第三句中无有差别是而差别基础非，即如说白色是而色非是不存在。

།མུ་གཉིས་པ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་ཡིན་ལ་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་པ་ནིའང་གི་བརྗོད་པ་ནི་སྔ་མ་སྡུད་པ་ཡིན་ཏེ། བར་མཚམས་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། བར་ཡིན་ལ་མཚམས་མ་ཡིན་པ་ཡང་མེད་ལ་མཚམས་ཡིན་ལ་བར་མ་ཡིན་པ་ཡང་མེད་དོ། །ཡི་གེ་འཇུག་པའི་གནས་ནི་བརྒྱད་དེ། སྒྲ་དང་ སྐད་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་ལ་བརྡ་ནི་མིང་དང་མིང་ཞེས་འབྲེལ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སྒྲ་དང་དོན་གྱི་སྤྱིའི་རྣམ་པ་གཞན་སྨྲ་བར་བྱེད་པའི་དུས་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་གི་ཀ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒྲ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་འབྲེལ་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་དང་། དོན་གྱི་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ན་བརྡ་བྱེད་པའི་དུས་ན་དོན་ལ་དམིགས་ཤིང་སྒྲ་ལས་ བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ལ་འདིའི་མིང་འདི་སྐད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཞེན་པའི་དབང་གིས་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་དང་ཀ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་གཞན་ལ་གོ་བར་བྱེད་ན་འབྲལ་བར་བྱས་པ་ནི་དགོས་ཆེད་ཡིན་ནོ། །འདིར་འབྲེལ་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཡུལ་ངེས་པ་ཅན་ གང་ཞིག་གཟུང་བར་བྱ་ཞེ་ན།དོན་ལ་དམིགས་ཤིང་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྟོག་པ་ལ་འབྲེལ་བ་ངེས་པ་ཡོད་དེ། འབྲེལ་པའི་ཡུལ་དོན་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ལ་འབྲེལ་པའི་སྒྲ་སྤྱི་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ནི་སྒྲ་ལས་བྱུང་ཡང་སྒྲ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཡོད་དོ། །གནོད་སྦྱིན་གྱི་བརྗོད་པ་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ ཤེས་པ་ལ་དོན་གྱི་སྤྱི་ལ་རག་མ་ལས་ཀྱི་སྒྲ་ཐོས་པ་ཙམ་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས།སྒྲའི་རྣམ་པའི་རྟོག་པ་དང་། ངེས་འབྱུང་བའི་སྒྲའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་གཞན་ཐོས་པ་ཙམ་དུ་བྱེད་ནུས་ཏེ། དེ་ནི་སྔོན་དོན་ལ་དམིགས་ཏེ་མ་སྐྱེས་བས་མིང་དང་མིང་ཅན་འབྲེལ་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡང་མེད་ལ། འབྲེལ་པའི་ཡུལ་ལ་མ་བརྟེན་པས་ འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དོན་ལ་དམིགས་པ་སྨོས་དགོས་སོ། །ཁ་ཅིག་ནི་དོན་ལ་དམིགས་པ་ལས་སྐྱེས་ཀྱང་བརྡ་ལ་མ་བྱང་བ་དག་སྒྲའི་རྣམ་པ་མེད་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་སྨོས་སོ། །ཁ་ཅིག་ནི་སྔོན་དོན་ལ་དམིགས་ཤིང་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་ཀྱང་མ་ཞེ་ན་པའི་དབང་གིས་ད་ལྟར་བརྗོད་པ་ དང་འདྲེས་པའི་རྟོག་པ་མེད་པ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྨོས་སོ། །གནོད་སྦྱིན་གྱི་བརྗོད་པ་ཐོས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྒྲ་ཙམ་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་དེ། སྒྲ་ཉིད་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་རྟོག་པ་དང་། རང་གིས་ཀུན་བརྟགས་པའི་རྟོག་པ་གཞན་ཞིག་དང་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་དེ་ལྟ་བུའི་རྟོག་པ་ཡོད་ ཀྱང་བརྗོད་པ་འདྲིས་པའི་དོན་གྱི་སྤྱི་མ་ཡིན་ཏེ།དོན་དང་སྤྱིའི་ཤེས་པ་ལ་ནི་བརྡ་བྱེད་པའི་དུས་ན་ཤེས་པ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་དགོས་ཏེ། དེ་ལ་ཡན་ལག་གཅིག་ཉམས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པའོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། དོན་ལ་དམིགས་པ་དང་། སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་དང་། མཐུན་པར་སྣང་བ་དང་། ཐུན་མོང་དུ་གྲགས་པ་དང་། མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །དེ་ལ་དོན་ལ་དམིགས་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ་སྒྲ་ཉིད་ལ་དམིགས་ཏེ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ནི། རྒྱུའི་སྒོ་ནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་ཉིད་ལ་དམིགས་ཏེ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མཐུན་པར་སྣང་བ་ནི་དོན་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། བརྡ་སྟོན་པ་པོ་ཐ་དད་པར སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

第二种情况，是特殊的基础，而且也不是非特殊的，这里'也'字的表达是总结前面的内容，如同了知间隔一样，是间隔但不是非间隔，也是间隔但不是非间隔。
文字运用的处所有八种，如声音、语言等。
其中，约定俗成是名称与所指事物的关联，即声音和意义的共相形态，表达其他内容的时候，如柱子等名称是声音的自相。与之相关联的声音和意义的共相形态，在约定俗成时，缘于对象并从声音而生的认知中，认为'这个事物的名称是这样'的执著力量下，在一个认知中有所见等意义的形态和'柱子'等声音的形态两种。
若要让他人理解，建立关联是重要目的。在此，关联和关联对象的确定性是什么呢？缘于对象并从声音而生的认知中明显执著的分别念有确定的关联，因为关联的对象意义共相形态依赖于关联的声音共相。
否则，即使从声音而生，也有仅缘于声音本身的情况。从听到夜叉的言语而生的认知中，不依赖于意义的共相，仅以听到声音为对象，有声音形态的分别念，也能仅仅听到确定发出的声音自相。
这是因为之前未缘于对象而生，所以没有名称与所指事物建立关联的能力，也因为不依赖于关联对象，所以也不是关联。因此需要说明缘于对象。
有些虽从缘于对象而生，但对约定俗成不熟练者也没有声音形态，因此说明从声音而生。有些虽然之前缘于对象并从声音而生认知，但因为未执著，所以现在没有与表达混合的分别念，因此说明明显执著。
对于从听到夜叉言语而生的仅以夜叉声音为对象的情况也有分别念，即以声音本身为对象的分别念，和自己遍计的其他分别念成为对象。虽有这样的分别念，但不是熟悉表达的意义共相。
对于意义和共相的认知，在约定俗成时需具备五种区别于其他认知的法，其中任何一支分缺失都不能成立。是哪五种？缘于对象、从声音而生、显现相同、共同周知、明显执著。
其中，缘于对象是从对境的角度区分，不是缘于声音本身而生。从声音而生是从因的角度区分，不是缘于对象本身而生。显现相同是从意义形态的角度区分，不是显现为不同的约定俗成施设者。

།ཐུན་མོང་དུ་གྲགས་པ་ནི་སྒྲའི་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། བརྡ་སྟོན་པ་པོ་དང་གཞན་དག་ཏུ་ཐ་དད་པར་གྲགས་པའི་རྣམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཞེན་པའི་སྒོ་ནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ་མ་ཞེན་པ་ས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེན་པའང་བཞི་སྟེ། དེའང་ཁ་ཅིག་ཏུ་ཚང་བར་འབྱུང་། ཁ་ ཅིག་ཏུ་མ་ཚང་བར་འབྱུང་སྟེ་འོག་ནས་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་གནོད་སྦྱིན་གྱི་བརྗོད་པ་ཐོས་པ་ལས་སྐྱོས་པའི་ཤེས་པ་ནི། སྒྲ་ཙམ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་བཞི་ཉམས་པས་སྒྲའི་སྤྱིའི་རྣམ་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་འདྲེར་རུང་བ་ཡང་དོན་གྱི་སྤྱི་རྣམ་པ་དང་འབྲེལ་པའང་མེད་དེ། རག་ལས་པ་མེད་པས་འབྲེལ་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཞེས་ བྱའོ།།སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཡན་ལག་མ་ཚང་བ་ལ་སྒྲའི་སྤྱི་མེད་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་ཡན་ལག་དེ་དག་གི་དགར་བའི་ས་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་རང་རང་གི་ནུས་པ་ནི། དོན་ལ་དམིགས་པས་ནི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་སྐྱེད་བར་བྱེད་དོ། །སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ནི་སྒྲ་སྤྱིའི་རྣམ་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །མཐུན་པར་སྣང་བ་དང་ཐུན་མོང་དུ་ གྲགས་པས་ནི་ཞེན་པ་སྐྱེ་ཞིང་གཞན་ལ་གོ་བར་ནུས་སོ།།མངོན་པར་ཞེན་པས་ནི་མིང་དང་མིང་ཅན་འབྲེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་མ་ཚང་ན་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་ཡང་བརྡ་བྱེད་པའི་དུས་ན་ནི། ཕལ་ཆེར་ནི་དང་པོའི་དོན་མཐོང་ནས་དེའི་རྣམ་པར་སྐྱེ་བ་ན། འདི་ནི་མིང་ཅི་ཡིན་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་བློ་ སྐྱེ་བ་ན།སྨྲ་བ་པོ་གཞན་གྱིས་འདི་ཀ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྒྲ་ཐོས་པ་ལས། འདི་ཀ་བ་ཡིན་སྙམ་པའི་སྒྲའི་སྤྱི་རྣམ་པར་སྐྱེའོ། །དེ་ནས་ཀ་བ་ཞེས་པའི་སྒྲ་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །ཁ་ཅིག་ནི་དང་པོ་མིང་གི་སྒྲ་ཙམ་ཐོས་པ་སྟེ། སྒྲ་ཙམ་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེས་ནས། དེ་གང་གི་མིང་ཡིན་པར་ཚོལ་བའི་བློ་སྐྱེ་བ་ན། སྨྲ་བ་པོ་ གཞན་གྱིས་ཀ་བ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་བསྟན་པ་ན་མིང་ཅན་དང་འབྲེལ་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེའོ།།མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་དང་པོ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ནས། དེ་ནས་ཕྱིས་དོན་དང་འདྲ་བའི་མིང་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ན། རྣམ་པ་དེ་ཉིད་ལ་དོན་དེ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྐྱེའོ། །དེ་ནས་མིང་གི་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ནི་སྒྲའི་རྣམ་པ་ཡི་གེའི་རྣམ་པའི་ བདག་ལ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྐྱེའོ།།དེ་ནས་སྒྲ་རང་གི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པ་ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཞེན་པའི་དབང་གིས་མིང་དང་མིང་ཅན་འབྲེལ་པར་བྱེད་དོ། །ཞེན་པ་གསུམ་པ་འདི་ཤིན་ཏུ་ཞེན་པས་ནི། སྨྲ་བ་པོ་ཉིད་དོན་སྟོན་པ་ལ་སྨྲ་བར་བྱེད་པའང་ ཡིན་ལ་ཉན་པ་པོ་བརྡ་ལ་བྱང་བ་དག་སྒྲས་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པའང་ཡིན་ནོ།།ཞེན་པ་བཞི་པ་ནི། གང་ཟག་བླུན་པོ་བསྟན་བཅོས་ལ་བློ་མ་བྱང་བར་སློབ་པར་ཞུགས་པ་དག་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེ་སྟོན་པའི་གཟུགས་ལ་ཡི་གེ་ཉིད་དུ་འཛིན་ཏེ། དེའི་དབང་གིས་ཡི་གེའི་རྣམ་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་ལ་མི་གསལ་བ་ལ་གནས་པའི་སྒྲ་སྤྱིའི་རྣམ་པའང་ཡི་གེའི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ནི་སྨྲ་བ་ཀུན་ལ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་ཡི་གེ་ཉིད་དུ་ཞེན་པས་ནི། གླེགས་བམ་དུ་བྲིས་པ་ལ་བརྗོད་པའི་ཡུལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

共同所知是从声音的形式方面作出区分，而不是从说明名言者和其他方面的差异形式来区分。执著是从执著的方面作出区分，而非从未执著的方面。执著有四种，有些地方完整出现，有些地方不完整出现，下文将会了解。
如是从听闻夜叉的言说而生起的认知，因为仅从声音而生，由于四支分缺失，虽然与声音普遍形式所说的相似，但也无有与义的普遍形式相关联，因为无有依赖故，不是关联的对境。
从声音而生的支分不完整者无有声音普遍性，也是如此。那些支分是那些的区分处。那些各自的功能是：缘义者能生义的形相，从声音而生者能生声音普遍的形相。相似显现和共同所知能生执著并能令他人了解。
由执著则能关联名称与所名。若那些不完整则成为相反。生起次第是：在作名言时，大多是先见到义而生起其形相时，生起'此是何名'的安立名言之心，当其他说者说'此是柱子'时，从听闻声音而生起'此是柱子'的声音普遍形相。
然后说出'柱子'的声音。有些是先听闻仅仅名称的声音，从仅声音而生起具有声音形相的认知后，当生起寻求此是何物名称的心时，其他说者指示'此是柱子'的对境时，生起与所名关联的认知。
执著是先成为现量，然后后来当生起与义相似的所名认知时，于彼形相上生起执著彼义的执著。然后安立名称名言时，于声音形相文字形相自体上生起执著为义的形相。
然后说出声音自相时，于自相上生起执著为形相，如是由执著力而关联名称与所名。由此第三执著极为执著，说者能说示义，听者通达名言者也能由声音通达义。
第四执著是愚钝补特伽罗未通达论典而入学者，执取文字教示的形相为文字本身，由其力故，于具有分别的文字形相识中，对不明显住于声音普遍形相也作意为文字形相，此非一切言说中皆有。由执著形相为文字本身故，于书写成典籍者作为所说对境。

།བརྡ་ལ་བློ་བྱང་བ་དག་སྨྲ་བ་པོ་སྒྲ་བརྗོད་པ་དང་ཉན་པ་པོ་དག་ ལ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་སྨྲ་བ་པོ་དག་སྒྲ་བརྗོད་པ་ན། སྔོན་བརྡ་བྱེད་པའི་དུས་ཡན་ལག་ལྔའི་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་འདྲིས་པས། ད་ལྟ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་དུས་ན། ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་འབད་པ་མེད་པར་འབྱུང་སྟེ། འདི་ལྟར་དོན་གྱི་དངོས་པོ་ཉིད་ཉེ་ཡང་རུང་སྟེ་རྣམ་པ་གཉིས་མངོན་དུ་ བྱས་ཏེ།སྒྲ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྐྱེན་གཞན་དག་ལའང་བརྟེན་ནས་སྒྲ་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །ཉན་པ་པོ་དག་ཀྱང་སྔོན་བརྡའི་དུས་ན་གོམས་པས། ད་ལྟ་སྒྲ་ཐོས་པ་ན་སྒྲའི་མཐུས་སྒྲ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཙམ་སྐྱེད་པ་ལས། སྔོན་སྒྲའི་རྣམ་པ་ལ་དོན་གྱི་རྣམ་པར་ཞེན་པས་དེའི་དབང་གིས་འདི་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སྔོན་བརྡའི་དུས་དང་ གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ནས་དོན་གྱི་རྣམ་པ་རྟོག་གོ།།རྣམ་པ་ཡང་དོན་དང་འདྲ་བ་དང་། དོན་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་ཡིན་པས་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ན་སྔོན་གྱི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པ་གཉིས་རྟོག་བཅས་ཀྱི་ཤེས་པ་གཅིག་ཏུ་བསྲེ་དགོས་པའི་ཕྱིར། མཐུན་པར་སྣང་བའི་ཡན་ལག་ དགོས་སོ།།སྔོན་གྱི་སྒྲའི་རྣམ་པའང་དེ་བཞིན་དུ་བསྲེ་དགོས་པས་ཐུན་མོང་དུ་གྲགས་པའི་ཡན་ལག་དགོས་སོ། །འོ་ན་བསྲེས་པས་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེ་ན། མ་བསྲེས་ན་སྔོན་གྱི་དོན་ཡང་གཞན་ལ། ད་ལྟར་གྱི་དོན་ཡང་གཞན་ཡིན་པས། སྔོན་གྱི་དོན་ལ་བརྗོད་པའི་སྒྲས་ད་ལྟར་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་མི་ནུས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ གཅིག་ཏུ་བསྲེས་པའི་སྒྲས་དོན་གོ་བར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་ཡན་ལག་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དོན་ལ་དམིགས་པ་ནི་སྔར་དབང་པོ་ཤེས་པ་དང་དོན་དུ་ཕྲད་པ་ན་དོན་མཐོང་བ་དང་། ཕྱིས་དེའི་རྣམ་པ་སྣང་བ་ལ་ཞེན་པའི་སྒོ་ནས་དོན་དེ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་འཆའ་བ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ཐོས་ན་ དམིགས་པ་དོན་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མཐུན་པར་སྣང་བའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དག་བརྡ་སློབ་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ལྟར་བརྡ་སྟོན་པ་པོ་དང་། གཞན་དག་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། འདིས་དམིགས་པ་མཐུན་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །ཐུན་མོང་དུ་གྲགས་པ་ནི་ བརྡ་སྟོན་པའི་སྒྲ་གཞན་དག་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྲགས་པ་སྟེ།སྒྲ་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཐུན་མོང་དུ་གྲགས་པའི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ཐུན་མོང་དུ་མ་གྲགས་པའི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཡན་ལག་ཉམས་པར་གྱུར་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་ལ་སྨྲ་བར་བྱེད་ པའི་དུས་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡ་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་ལ་གོ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པས་སོ།།ཐ་སྙད་ནི་དངོས་པོ་ལ་ཐ་སྙད་མེད་པ་ལ་ནན་གྱིས་བཏགས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་བཏགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་འདི་ཀ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པའོ། །བརྗོད་པ་ནི་འདི་ཀའོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའོ། །འཇུག་པ་ནི་ ཀ་བ་ཡིན་པས་ཁང་ཁྱིམ་བྱེད་པར་རྩོམ་པ་ལ་སོགས་པའོ།།ཐ་སྙད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ་གཞན་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲ་རང་གི་མཚན་འབྱུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱུད་པའི་རྒྱུ་ནི་དོན་དང་སྨྲ་བའི་ཉིད་དོ། །ཉེ་བའི་རྒྱུ་ནི་སྒྲ་དང་དོན་གྱི་སྤྱི་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དཔེར་ན་པི་ ཝང་གི་སྒྲ་འབྱུང་བར་བྱ་བ་ལ་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བུའོ།

对于熟悉语言符号的人来说，说话者发出声音和听者从声音产生理解的方式是这样的：当说话者发出声音时，由于在先前约定符号时已经非常熟悉五个要素的方式，所以在现在说话时，这种方式不需要刻意就能自然产生。
就像这样，不管所指事物本身是否接近，都要通过显现两种形式，依靠声音自身特征的其他条件来发出声音。
听者也是由于在先前约定符号时已经熟悉，所以现在听到声音时，通过声音的力量仅仅产生声音本身的形相，由于先前对声音形相执著为意义形相的缘故，在这种力量下认为'这就是它'，将先前约定符号时的情况与现在混合在一起而思维意义的形相。
由于形相与意义相似，且执著为意义本身，所以能够理解意义。因此，由于需要将缘取过去对境和缘取现在对境这两种有分别的认识混合为一，所以需要相似显现的要素。
由于也需要将过去的声音形相同样混合，所以需要共同熟知的要素。如果问混合有什么作用，如果不混合，过去的意义是一回事，现在的意义又是另一回事，那么用表达过去意义的声音就无法适用于现在的意义。因此，混合为一的声音具有理解意义的能力。
现在要说明这些要素的本质：其中缘取意义是指先前感官知识与对境接触时看到对境，之后通过执著其形相的方式来缘取那个意义，听到声音时称为'缘取意义的缘取'。
相似显现是指在学习符号的认识中，颜色、形状和作用能力如何显现，在教导符号者和其他人那里也同样显现，这就是缘取相似显现。
共同熟知是指教导符号的声音为他人所共同熟知，声音的共相形相也就是这个。从声音而生是指从共同熟知的声音而生，从非共同熟知的声音而生则是要素缺失的原因。
明显执著就是上面已经说明的。'具有对他人说话时机的自性'是指符号作为令他人理解的原因。
名言是对没有名言的事物强加安立，其中安立的认识就是'这是柱子'等认识。表达就是'这是柱子'等声音。趣入就是因为是柱子而开始建造房屋等。
名言是趣入的原因，其他的容易理解。其中'依靠因缘聚合而产生声音自相'是指间接因是意义和说话性，直接因是声音和意义的共相。这就像要发出琵琶声音时的人一样。

།ཐུན་མོང་གི་འབྱུང་ཁུངས་ནི་བརྒྱད་དེ། ཁོང་སྦུབས་དང་། མགུལ་པ་དང་། རྐན་དང་། ལྕེ་དང་། སོ་དང་། མཆུ་དང་། སྣ་དང་། སྤྱི་བོ་སྟེ། པི་ཝང་གི་སྒྲའི་བྱ་བ་ལ་སྦུབས་དང་ཡུ་བ་དང་ལག་རྟེན་དང་པགས་པ་དང་རྒྱུད་དང་རྒྱུད་རྟེན་ལྟ་བུའོ། །ཁྱད་པར་གྱི་གནས་ནི་བཅུ་སྟེ། ཡི་གེ་ ལ་ལ་ནི་མགུལ་པ་ནས།ལ་ལ་ནི་རྐན་ནས། ལ་ལ་ནི་སོ་ལས། ལ་ལ་ནི་མཆུ་ལས། ལ་ལ་ནི་སྣ་ལས། ལ་ལ་ནི་སྤྱི་བོ་ལས། ལ་ལ་ནི་ཁོང་ལས། ལ་ལ་ནི་མགུལ་དང་རྐན་གཉིས་ཀ་ལས། ལ་ལ་ནི་མགུལ་དང་མཆུ་གཉིས་ཀ་ལས། ལ་ལ་ནི་སྤྱིའི་ཆ་ལས་བྱུང་སྟེ། དེ་དག་ནི་པི་ཝང་གི་པོ་རྒྱུད་དང་མོ་ རྒྱུད་ལས་ཕོ་སྒྲ་དང་མོ་སྒྲ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།།རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ལྕེ་དབུས་དང་། ལྕེའི་དཀྱིལ་སྨད་དང་། །ལྕེའི་རྩེ་དང་། སྣའི་སྦུབས་དང་ངོ་། །དེ་དག་གི་པི་ཝང་གི་སྒྲའི་བྱ་བ་ལ་གཞུ་རྒྱུད་ལྟ་བུའོ། །གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་བཅོ་བརྒྱད་དེ། ཨའི་སྒྲ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐུང་དུ་དང་། བར་མ་དང་རིང་དུ་འདྲེན་པ་གསུམ་ལ་ཆེ་བ་དང་ཆུང་ བ་དང་བར་མ་གསུམ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བས་དགུར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་སྣ་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པར་ཕྱེ་བས་བཅོ་བརྒྱད་དེ་དག་གི་པི་ཝང་གི་སྒྲའི་བྱ་བ་ལ་སྒྲ་ཉིད་གསང་བ་དང་བཅས་པས་དབྱུང་དགོས་པ་དང་འདྲའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་རྐྱེན་དེ་སྙེད་ཅིག་འཚོགས་པས་སྒྲ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མཉན་དུ་རུང་བ་འབྱུང་བ་ ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་བསྒྱུར་བ་བདུན་བོད་པ་དང་བརྒྱད་དོ། །དེ་ཡང་སྒྲ་གཅིག་སྒྲ་ཐམས་ཅད་དུ་སྒྱུར་དུ་རུང་བས། སྒྲ་གཅིག་གིས་དངོས་པོ་ཀུན་བརྗོད་དུ་རུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་བསྒྱུར་བའི་གནས་ཀྱིས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་ཞེས་བྱ་བར་བསྒྱུར་དུ་རུང་བའི་སྒྲ་སྒྱུར་བར་བྱེད་པའི་སུའི་རྟགས་དང་ལྡན་ན་གང་ཞེས་བྱ་བ་ དང་པོ་གཅིག་གི་ཚིག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཨཽ་ཡིས་གང་དག་ཅེས་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་དང་། ཛས་ཀྱིས་དང་པོ་མང་པོའི་ཚིག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡི་གེ་དེ་གསུམ་གྱི་རྟགས་སྒྲ་གང་ལ་ཡོང་པ་དེ་ནི་དོན་གྱི་དངོས་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་སྟོན་པ་དང་། དེའི་གྲངས་ཙམ་སྟོན་པས། དང་པོ་དངོས་ པོ་གང་ཡང་རུང་བ་ཡིན་ནོ།།གཉིས་པ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི། ཨམ་ཨཽ་ཤས། འདི་གསུམ་གྱི་རྟགས་དང་ལྡན་ན། གང་ལ་གང་དག་ལ་གང་རྣམས་ལ་ཞེས་པ་གཉིས་པ་གཅིག་ཚིག་དང་། གཉིས་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་དང་། གཉིས་པ་མང་པོའི་ཚིག་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ལས་སུ་སྟོན་པ་དང་། ལས་ལྟ་བུར་བྱེད་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་གཉིས་པ་ལས་ཀྱི་ས་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི། ཊཱ་བྷྱཱཾ་བྷིས། སྒྲ་གང་ལ་ཡི་གེ་དེ་གསུམ་གྱི་རྟགས་དང་ལྡན་ན། གང་གིས། གང་དག་གིས། གང་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་གསུམ་པ་གཅིག་གི་ཚིག་དང་། གསུམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་དང་། གསུམ་པ་མང་པོའི་ཚིག་འགྲུབ་པར འགྱུར་ཏེ།འདི་རྣམས་དང་ལྡན་པར་ནི་བྱེད་པ་པོ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་གསུམ་པ་བྱེད་པའི་ས་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཞི་པ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི། དེ་བྷྱི་བྷྱས། སྒྲ་གང་ལ་འདི་གསུམ་གྱི་རྟོགས་དང་ལྡན་ན། གང་གི་ཕྱིར། གང་དག་གི་ཕྱིར། གང་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་བཞི་པ་གཅིག་གི་ཚིག་དང་། བཞི་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་དང་། བཞི་པ་མང་པོའི་ཚིག་ འགྲུབ་པར་བྱེད་དེ།གང་ལ་དགོས་ཆེད་དམ། དོན་ནམ་གང་ལ་མཆོད་སྦྱིན་དང་ཕྱག་འཚལ་བས་ཁ་ཅིག་ཡུལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྦྱོར་བ་ཡང་ཡོད། །ཁ་ཅིག་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་ཡུལ་དུ་སྦྱོར་བ་ཡང་ཡོད་དེ། དོན་གྱིས་ན་བྱེད་པ་པོའི་ཆེད་ཡིན་པར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། ལའི་དོན་འདི་བརྒྱུད་པར་བྱའོ།

共同的发源处有八种，即：腔、喉、腭、舌、齿、唇、鼻、顶，就像琵琶发声时需要腔体、柄、手托、皮、弦、弦托一样。
特殊的位置有十种，即：有些字母从喉部发音，有些从腭部发音，有些从齿部发音，有些从唇部发音，有些从鼻部发音，有些从顶部发音，有些从腔内发音，有些从喉腭两处发音，有些从喉唇两处发音，有些从整体部位发音，这些就像琵琶的雄弦和雌弦发出阳声和阴声一样。
有四种形态，即：舌中部、舌下部、舌尖和鼻腔。这些就像琵琶发声时的弓弦一样。
发音清晰度有十八种，即：依据'啊'的声音，分为短、中、长三种，每种又分为大、小、中三种，共成九种。再根据有鼻音和无鼻音分类，就成为十八种，这就像琵琶发声时需要带有音调地发出声音一样。
如此，诸多因缘聚合，才能发出具有自身特征的可听之声。
分类则有七种变化加上呼唤共八种。而且一个声音可以转变成所有声音，一个声音可以表达一切事物，这是由于变化的位置所致。
其中，当具有'su'（སུ）词尾标记时，可转变为表示'何者'的第一格单数词。
同样，以'au'（ཨཽ）表示第一格双数词'何者二者'，以'jas'（ཛས）表示第一格复数词。这三个字母的标记无论用于何种声音，都是用来表示任何事物的本体和其数量，因此第一格是表示任何事物的。
第二格由'am au śas'（ཨམ་ཨཽ་ཤས）这三个标记构成，表示'于何者、于何者二者、于诸何者'的第二格单数、双数和复数词。用来表示他人所作的对象和类似于业的作用，因此第二格是业格。
第三格由'ṭā bhyām bhis'（ཊཱ་བྷྱཱཾ་བྷིས）构成，任何声音具有这三个字母标记时，表示'由何者、由何者二者、由诸何者'的第三格单数、双数和复数词。这些用来表示作者，因此第三格称为作格。
第四格由'ṅe bhyām bhyas'（དེ་བྷྱི་བྷྱས）构成，任何声音具有这三个标记时，表示'为何者、为何者二者、为诸何者'的第四格单数、双数和复数词。
有些用于表达某种需要、目的或供养礼拜的对象，有些用于供养的对象，实际上应理解为行为者的目的，这是'la'（ལ）的间接含义。

།དེའི་ཕྱིར་བཞི་པ་སྦྱིན་པ་དང་ ཕྱག་འཚལ་བ་ཞེས་བྱ་བ།ཤིང་གི་ཕྱིར་ཆུ་འདྲེན་པ་ཡང་ཤིང་ཉིད་རྒྱས་པ་དང་། སྨིན་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་ཡང་། དོན་གྱིས་ཆུ་འདྲེན་པའི་བྱེད་པ་པོའི་ཆེད་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། མཆོད་རྟེན་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ཡང་། མཆོད་རྟེན་ཉིད་ཕྱག་གི་ཡུལ་ལམ་གནས་སུ་སྦྱར་ཡང་དོན་གྱིས་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཆེད་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་ བས་བཞི་པ་བྱའམ་ཆེད་ཀྱི་དོན་དུ་དྲང་ངོ་།།དོན་གྱི་དབང་འདིས་ལ་ཕྱིར་དུ་བསྒྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི། ང་སི་བྷྱཱཾ་བྷྱས། འདི་གསུམ་གྱི་རྟགས་དང་ལྡན་ན། གང་ལས་གང་དག་ལས་གང་རྣམས་ལས་ཞེས་པ་ལྔ་པ་གཅིག་གི་ཚིག་དང་། ལྔ་པ་གཉིས་ཚིག་དང་། ལྔ་པ་མང་པོའི་ཚིག་འགྲུབ་པར་ བྱེད་དེ།ལྔ་པའི་དོན་ནི་གང་ཞིག་ལ། གང་གིས་ཡོད་པ་ལས། དེ་གཞི་དེ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བྲལ་བ་དང་། དགར་བ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་ན། གང་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཡོད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ལྔ་པ་གང་ལས་ཞེས་བྱ་བས་རྒྱུ་དང་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱིས་ཞེས་བྱའོ། །དྲུག་པ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི། ངས་ཨོས་ཨཱམ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གསུམ་ གྱི་རྟགས་དང་ལྡན་ན།གང་གི་གང་དག་གི་གང་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་དྲུག་པ་གཅིག་གི་ཚིག་དང་། དྲུག་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་དང་། དྲུག་པ་མང་པོའི་ཚིག་འགྲུབ་པར་བྱེད་དེ། འདི་ནི་བདག་པོའི་དོན་དུ་ཚིག་སྔ་མ་བྱེད་ཅིང་བརྟེན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཚིག་ཕྱི་མ་བྱེད་པར་སྟོན་པས་དྲུག་པ་བདག་པོ་དང་འབྲེལ་པའི་ས་ཞེས་པ་དང་ལྷག་མའི་ དབང་དུ་བྱས་ཞེས་བྱ་བའོ།།བདུན་པ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི། ངི་ཨོས་སུ་པ་ཅེས་པ་འདི་གསུམ་གྱི་རྟགས་དང་ལྡན་ན། གང་ལ་གང་དག་ལ་གང་རྣམས་ལ་ཞེས་བདུན་པ་གཅིག་གི་ཚིག་དང་། བདུན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་དང་། བདུན་པ་མང་པོའི་ཚིག་འགྲུབ་པར་བྱེད་དེ། བདུན་པ་གང་ལ་གང་ཡོད་པའི་དོན་ནི་བདུན་པའི་དོན་ ཏོ།།དེ་ནི་བསྒྱུར་བ་བདུན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གང་ཕན་ཚུན་གང་བསྒྱུར་དུ་བཏུབ་པའི་སྒྲ་གཅིག་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དབང་གིས་སྒྲ་གཅིག་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལའང་འཇུག་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །བརྒྱད་པ་བོད་པ་ལ་ནི་བསྒྱུར་བ་མེད་དེ། བསྒྱུར་བ་བདུན་གང་དུ་བསྒྱུར་བ་རྣམས་ལ་བོད་པས་བརྒྱད་པ་བོད་ སི་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟར་བསྒྱུར་བ་བདུན་བོད་པ་དང་བརྒྱད་ལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ནི་གོ་བར་ཟད་དེ། དངོས་པོའི་གནས་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོའི་སྒོ་ནས་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཟུགས་སུ་རུང་བ་ཉིད་ལྟ་བུའམ། མི་རྟག་པ་ཉིད་དམ་བདག་ མེད་པ་ཉིད་ལྟ་བུ།ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཉིད་ལྟ་བུའམ་མཚོན་པར་ནུས་པའོ། །སྒྲའི་སྒོ་ནས་དོན་གྱི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ནི། ཀ་བའི་སྒྲའི་སྒོ་ནས་ཀ་བའི་དངོས་པོ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རྒྱ་ཆེར་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་གནས་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་གི་མདོར་བསྟན་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་ བསྟན་པ།བྱེད་པས་བྱེ་བྲག་རྣམ་པར་འབྱེད། །བྱ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྟོན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ལྷ་སྦྱིན་དང་། བྱད་པ་སྟ་རེ་དང་། ལས་ཤིང་དང་། དགོས་ཆེད་ཀ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་གཅིག་གིས་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྟན་ཏོ།

因此第四施与和顶礼，如为树木引水虽是为了树木生长和成熟，实际上是为了引水者的目的，如向佛塔顶礼，虽然佛塔是顶礼的对象或处所，实际上是为了顶礼者的目的，所以第四格表示目的。依据这个意义，翻译为'为了'。
第五格的构成是：ང་སི་བྷྱཱཾ་བྷྱས，具有这三个标记时，'从某、从某些、从诸某'这样的第五格单数词、第五格双数词和第五格复数词得以构成。第五格的意义是：某物由某物而有，从那个基础产生、分离、区分、特殊化时，就有'从某'这样的词。为什么称为第五格'从某'呢？因为表示因和来源。
第六格的构成是：ངས་ཨོས་ཨཱམ，具有这三个标记时，'某的、某些的、诸某的'这样的第六格单数词、第六格双数词和第六格复数词得以构成。这是表示前面词表示所有者的意义，后面词表示所依的意义，所以第六格称为所有格和关系格。
第七格的构成是：ངི་ཨོས་སུ་པ，具有这三个标记时，'于某、于某些、于诸某'这样的第七格单数词、第七格双数词和第七格复数词得以构成。第七格'于某'的意义就是第七格的意义。
这称为七种变化，它们相互之间可以转换，一个词能够适用于所有词。由此，一个词也能适用于一切事物。
第八呼格没有变化，在七种变化中加上呼格称为第八呼格。这样七种变化加上呼格共有八种分类。
方位处所仅仅是理解而已，事物的处所是通过有法的门来成立法性的事物，即通过色法有法的门来理解色法的特征是色法性，或无常性或无我性等，理解或能够表示的意思。
通过声音的门来成立意义的事物，即通过柱子的声音来理解柱子的事物，详细的已经前面解释过了。现在为了了解这八处的略说，用偈颂显示：
'作者分别诸差别，显示作业圆满成'，这是说明作者天授、工具斧头、对象树木、目的柱子等，由一个作业圆满显示因缘。

།བསྡུས་པས་ཡི་གེ་ཉུང་འགྱུར་ཞིང་། །འབྲེལ་བའམ་མིང་ཡང་འདོགས་པར་ བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཡི་གེ་ཉུང་དུ་ནི་བ་ལང་དང་ལྡན་ཤིང་རྟ་ཞེས་བསྡུས་པས་ཡི་གེ་ཉུང་བའམ། ཡང་མིང་འབྲེལ་པ་ཡང་འདོགས་ཏེ། དོན་གཞན་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲུ་མང་པོ་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བ་ཁྲ་མོ་ཅན་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །མིང་བཏགས་པ་ནི་ཚིག་གི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་བཏགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་ མཁས་ནས་མིང་བཏགས་པ་དང་བཏགས་པའི་གཞི་གནས་མཐོང་ངམ་སྨྲ་བ་པོ་ལས་ཐོས་པ་ན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ།།བསྒྱུར་བས་བསྒྱུར་བའི་མཐུ་ཤེས་ཤིང་། །སྐད་བྱིངས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་གང་ལ་བསྒྱུར་བར་བྱ་བའི་ནུས་པ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པའམ་སྐད་ཀྱི་བྱིངས་གང་ལ་བསྒྱུར་བར་བྱ་བའི་ནུས་པ་ ཤེས་པ་སྟེ།སྐད་ཀྱི་བྱིངས་ནི་ད་དུང་མ་བསྒྱུར་བའོ། །དེ་ལ་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བས་ཉེ་བར་བསྒྱུར་ན་ཐེ་ཚོམ་ལེགས་པར་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །དྲང་བས་བཤད་པའི་དམིགས་ལ་མཁས། །གཞན་སེལ་བ་ཡང་ཤེས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ལེགས་པར་འབྱེད་པ་ནི་མུ་བཞི་ལ་སོགས་པ་དྲང་བ་ཡིན་ལ་དེ་མཁས་ན་བཤད་པ་ མཁས་པའི་དམིགས་པ་ལ་མཁས་སོ།།གཞན་སེལ་བ་ནི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ནི་གང་བསྟན་ཀྱང་གཞན་མ་བསལ་ན་གང་གིས་གང་ཞིག་བསྟན་པ་དེ་ཤེས་པར་མི་ནུས་ཏེ། གཞན་བསལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་ཤེས་སོ། །མུ་བཞི་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་སེལ་བ་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །འཇུག་པས་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་ཤེས། ། དགོས་འབྲེལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་ཤེས་པ་ནི་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དགོས་འབྲེལ་ནི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ལས་སྒྲའི་རྣམ་པ་འབྱུང་ལ། སྒྲའི་རྣམ་པས་དོན་གྱི་རྣམ་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་སྤྱིའི་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་ནི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པའི་སྒོ་ནས་སྒྲ་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་ཤིང་། སྒྲ་རང གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།།དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ནི་དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་གྱི་དབང་གིས་སྒྲའི་གནས་དགོད་པ་རྩོམ་པ་དང་། ངག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་། ཉན་པ་པོ་ཉན་པ་ལ་འཇུག་གོ། །རྟོག་པ་དང་མི་ལྡན་བ་དག་ནི་དོན་ཡོད་པར་ཡིད་ ལ་བྱ་སྟེ།ཞེན་པའི་སྒོ་ནས་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །དབྱེ་བས་སྒྱུར་བྱེད་རྐྱེན་ལ་མཁས། །སྒྲ་འོ་ཅོག་ལ་མཁས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྱུར་བྱ་སྒྱུར་བྱེད་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སྒྲ་འོ་ཅོག་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་བ་ནི། སུ་བནྟའི་སྒྲ་ནི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ལ་བསྒྱུར་བ་ཡིན་པས་སོ། །ཏིང་ནྟའི་སྐད་ཀྱི་བྱིངས་ལ་བསྒྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །བྱེ་བྲག་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅེས་ བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་རབ་འབྲིང་ཤེས། །ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་ནུས་པ་རབ་འབྲིང་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོའི་དོན་གྱི་དངོས་གཞི་རྟོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་གཞི་གང་ཞིག་ཤེས་པར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་དོན་གྱི་དངོས་གཞི་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མདོར་བསྟན་པ་བརྗོད་ནས་སྒྲའི་མིང་གི་ནུས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དཔེར་ན་མིང་གི་ ཚིག་ནི།སེནྦྷ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་ཏུ་ལན་ཚྭ་དང་ལྡན་པའི་ཚོད་མ། ཁ་ཅིག་ཏུ་ཆུ། ཁ་ཅིག་ཏུ་རྟ་སྟེ། མིང་ཅན་ཐ་དད་པར་སྟོན་པ་ལྟ་བུ་དང་། མིང་དང་མིང་ཅན་འབྲེལ་པ་དང་། །དགོས་པ་ཐ་དད་སྟོན་པའོ།

'通过缩略使字母减少，并建立关联或命名。'这是指，通过缩略使字母减少，如'有牛和马车'，或者建立名称关联，主要意义是多音节的，例如'有斑点的牛'等。命名是为了理解词义，在熟悉命名规则后，看到或听到命名依据时就能理解。
'通过变化了解变化的力量，并理解语言词根。'这是指了解某些字母应该如何变化的能力，或者了解语言词根应该如何变化的能力，语言词根是指尚未变化的词根。通过适当的变化可以很好地消除疑虑。
'通过直接解释精通所缘，也将了解遮遣。'这是指善于区分四句等直接解释，精通于此就是精通解释的所缘。遮遣是指所有声音若不遮遣其他就无法了解所诠表的内容，通过遮遣方式了解自性。四句等有助于遮遣。
'通过趣入了解名言和概念，理解必要关联。'这是指了解名言和概念已如上所述。必要关联是指从义的相中生起声的相，通过声的相了解义的相，从共相的角度是关联。通过关联了解声音的自相，通过声音的自相理解义的自相是必要。
理解义的自相后进行义的作用是更进一步的必要。根据义的力量开始安立声的处所、说话和听者听闻。无分别者应当作意有义，通过执著而说话。
'通过分别精通变化助缘，将精通一切声音。'这是指所说的能变所变。精通一切声音是指，苏般多声用于一切声音的变化。丁难多用于语言词根的变化。这就是所说的详细分别。
'了解方位人士的上中等级'是指了解人的上中等能力。'了解事物义的正体'是指了解应当了解的正体即是义的正体。
如是略说后，将说声音名称的力量。例如名词中，'森巴瓦'在某些地方指有盐的菜，某些地方指水，某些地方指马，如是显示不同的名相，以及名称与所名的关联，显示不同的必要。

།ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་མཐུན་པ་ནི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གཞི་ནི་གཉི་ག་ལ་ཐེ་ཚོམ་སེལ་བ་ཡིན་ལ། ལས་འཛིན་པ་ནི་ཁྱད་པར་ གྱི་གཞི་ཡིན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་སེལ་བའི་དགོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་མཐུན་པ་དགོས་པ་ཐ་དད་པར་སྟོན་པའོ།།ཁ་ཅིག་སྦྱོར་བ་ཐ་དད་ཀྱང་། །དགོས་པ་ཐ་དད་མ་ཡིན་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་བསྡུ་བ་ལྟ་བུ་ཚིག་གི་སྦྱོར་བ་ཐ་དད་ཀྱང་། དགོས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་སེལ་བའི་འདྲ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ མཐུན་པར་སྟོན་པ་རྣམས།།སྒྲ་ཡི་མིང་གིས་ཤེས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་སྐྱེས་བུ་དང་བྱེད་པ་དྲུག་བསྡུ་བའམ། འབྲུ་མང་པོའམ། གཞན་གྱི་མདོར་བསྡུས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་དྲུག་ནི་དེའི་སྐྱེས་བུར་འདུས་སོ། །དེའི་སྐྱེས་བུ་ནི་བྱེད་པ་དྲུག་ཏུ་མི་འདུ་སྟེ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲུ་མང་པོ་པ་ཡིན་ལ་ཚིག་དོན་གཞན་མ་ཡིན་པ་ནི་བྱེད་པའི་ ཚིག་ཅན་གྱི་འབྲུ་མང་པོ་པ་ཡིན་ནོ།།ཚིག་དོན་གཞན་གྱིས་བསྡུ་བ་ཡིན་ལ་འབྲུ་མང་པོ་པ་མ་ཡིན་པ་ནི། གཅིག་ཅིག་གིས་དོན་གཞན་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀུན་ཀྱང་སྒྲའི་མིང་ལ་མཁས་ན་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། ཚིག་ལ་མིང་གིས་སྦྱོར་བ་དང་། །ངག་ལ་ཚིག་གིས་སྦྱོར་བ་དག་།བྱེ་བྲག་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ རྣམས།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གཅིག་ལ་མིང་གི་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཡོད་པ་དང་། ངག་གཅིག་ལ་ཚིག་བཞིའམ་དྲུག་ཡོད་དུ་རུང་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཚིག་དོན་གཙོ་བོ་ཞེས། །སྦྱོར་བའི་དགོས་པ་ཐ་དད་པའང་། །སྒྲ་ཡི་མིང་གིས་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྦྱོར་བ་ཁ་ཅིག་ནི་ཚིག་སྔ་མའི་དོན་བསྟན་པར་བྱ་ བའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ།།ཁ་ཅིག་ནི་ཚིག་ཕྱི་མ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཚིག་གཉི་གའི་དོན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ནི་དོན་གཞན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དགོས་པ་ཐ་དད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྒྲའི་མིང་གི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་སྒྲའི་སྒོ་ནས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་རྟོགས་ པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་དཔེ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ལ་རེ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ན་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཕོངས་ཤིང་དབུལ་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ནི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྒྱ་མཚོ་དག་ལ་གནས་པ་ལས། ས་ཕལ་པ་དག་ལ་མི་གནས་པས་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའོ། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཡང་ལམ་རིང་ཞིང་དགྲ་མང་བའི་ཕྱིར་བགྲོད་པ་ དཀའ་སྟེ།སྐྱེས་པ་གང་ཞིག་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ་པར་འདོད་ན། གྲུ་ཆེན་པོ་ལེགས་པར་ཟག་ལྷན་བྱས་ཏེ། དར་ཆེན་པོ་ཕྱར་ནས་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་རླུང་གིས་བསྐྱོད་དེ། ཚོང་དཔོན་ཆུའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་མཁས་པས་ཁྲིད་ན། རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་དམ་པའི་ཆོས་བདུད་རྩི་རིན་པོ་ཆེ་ འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ནི།རྒྱུ་མཐུན་པ་གསུང་རབ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལ་གནས་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དང་རྟོགས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའོ།

所谓'共同基础'是指特征和所特征的基础，二者都是消除疑惑，而'业的执持'是特征的基础，是消除疑惑的目的，这等词语表明相同而目的不同。
'有些结构虽异，目的却无别'，是指如特征总结等，虽然词语结构不同，但消除对特征目的的疑惑是相同的。
'单方面相同显示者，以声之名而得知'，是指其补特伽罗和六种作用的总结，或多字，或他人的概要等。六种作用包含在其补特伽罗中，其补特伽罗不包含在六种作用中，因为范围更广。多字而非其他词义者，是具有作用词的多字。以其他词义总结而非多字者，是以一词显示其他意义。这些都是通过精通声音名称而得知。
又'以名结合于词，以词结合于语，有如是诸差别'，是指一个词中有名的差别，一个语中可以有四或六个词等的意思。
'何者词义为主要，结构目的各不同，以声之名而得知'，是指有些结构是前词的意义为主要所显，有些是后词的意义为主要所显，有些是两词的意义都为主要所显，有些是其他意义为主要所显。如是一切不同目的都是通过声音名称而得知。
现在以声音方面显示通达正法的方便譬喻：首先，在世间能够消除欲妙匮乏贫穷的是珍宝，它存在于海中而不在普通地方，因此极难获得。大海路途遥远且敌人众多，难以跋涉。若有人想获得珍宝，应当修补好大船，扬起大帆，借顺风推动，由精通水路的商主引导，才能获得珍宝，其他方式则不能。
如是能够消除一切轮回痛苦的正法甘露珍宝，是存在于如海的契经中，而不在世间言说和理解中，因此极难获得。

།གསུང་རབ་དེ་དག་ཀྱང་དགོངས་པ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་དཀའ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་དམ་པའི་ཆོས་ ཀྱི་བདུད་རྩི་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ་པར་འདོད་ན།ཡི་གེའི་ཚོགས་དང་། མིང་གི་ཚོགས་དང་། ཚིག་གི་ཚོགས་ཀྱི་གྲུ་གོང་དུ་བསྟན་པའི་ཡན་ལག་ལྔའི་ཚུལ་གྱི་སྐྱོན་མེད་པར་ཟག་ལྷན་བྱས་ཏེ། ཚིག་གི་སྒོ་ཇི་ལྟ་བུ་དག་གིས་དོན་རང་གི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བུ་དག་གིས་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་སྒྲའི་བྱེ་བྲག་འཐད་པ་དང་བཅས་པའི་དར་ ཕྱར་ལ།སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རླུང་གིས་བསྐྱོད་དེ། ལུང་ངེས་པའི་མན་ངག་དང་ལྡན་པའི་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཁྲིད་ན། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩི་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི། ཐབས་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ནོ། །གནས་བརྒྱད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་རྫོགས་སོ།

由于这些经典的意趣深奥广大，因此难以理解。任何人若想获得珍贵的正法甘露，
就应当以文字集、名词集和词句集之船，用上述五支分的无过失方式来修补，
以何种言词来阐述何种实际意义的音声差别及其合理性之幡，
用分别观察的智慧之风来推动，
在具有经典确定性口诀的上师引导下，就能获得珍贵的正法甘露，
而非其他方法。八处注释完毕。


